• Nova

A primeira folga do transporte na provincia de Pontevedra

Manuel Mera - 22 Mar 2022

Esta vaga de fortes loitas obreiras veríase atrancada no futuro polo asinamento polos partidos políticos dos Pactos da Moncloa, coa participación do PCE e o PSOE, que arrastrou a CCOO e UGT, dividindo o movemento obreiro

 

 Os anos 1976 e 1977 destacáronse polas grandes folgas sectoriais, superando así o retroceso causado pola represión de 1972 na organización e mobilizacións reivindicativas da clase obreira galega. A situación posterior a aquela dura represión era complexa, xa que, xunto ás declaracións de abertura ao mesmo tempo, se empregaba acotío a forza policial. Por exemplo, o primeiro de maio de 1977, xa gobernando Adolfo Suárez, non se puido celebrar en moitas cidades o Día Internacional da Clase Traballadora e en moitas outras as manifestacións foron disoltas pola policía. Agora ben, a situación xa non era a mesma no ámbito sindical en Galiza que en 1972. No ano 1975 nacía o SOG que tería como voceiro O Eixo. E a finais de 1976 dáse un importante debate interno no nacionalismo respecto da formación dunha central sindical galega, sendo o primeiro paso a saída do SOG da ANPG para constituír un sindicato de masas. Este paso adiante consolidarase coa Intersindical Nacional Galega (ING), constituída en marzo e legalizada en maio de 1977 (na que se integran tanto o SOG, como a UTEG, UTSG e SGTM).

 Lembremos a situación laboral do momento. No ano 1975, en agosto, comezou o paro nas empresas auxiliares que participaban na construción da central eléctrica das Pontes; tamén se fan paros no ensino, Barreras de Vigo e Intelsa na Coruña. No ano 1976 prodúcese un peche en Conxo, unha manifestación de 8.000 persoas en solidariedade cos labregos das Encrobas, os paros en Astano e a folga do metal na Coruña, etc. No ano 1977 a contestación social dá un salto adiante. Conflito en Cablerías Conductoras en Vigo, folga da construción en Lugo e Ourense, na empresa Planosa de Vigo, no transporte de Lugo, protestas en Ascón e Alúmina-aluminio, folga en Corffi do Porriño, conflito do can na ría e vara nas Rías Baixas. A estes conflitos laborais hai que sumar a forte protesta labrega contra a cota empresarial, en defensa das terras en común e contra as expropiacións, e a loita ecoloxista. Por exemplo represión da Garda Civil en febreiro, a mobilización contra central nuclear en Xove en abril, o mitin realizado por Comisións Labregas en novembro no pavillón de Lugo (cunha asistencia de 15.000 persoas). A protesta contra a ocupación das praias de Baldaio en decembro, cunha dura carga da Garda Civil.

 Neste contexto tomouse a iniciativa de convocar a folga do transporte na provincia de Pontevedra. Un sector que hoxe volve estar de actualidade, mais cunha situación totalmente distinta xa que a inmensa maioría dos condutores/as son autónomos, mentres que daquela eran asalariados. Así o reflectía o voceiro do SOG, nun artigo sobre as condicións laborais no sector, baixo o título de “O transporte en pé” publicado n’O Eixo nº 9 de abril de 1977, os afectados afirman:

-“-condutor- Facemos moitas horas de traballo sen retribución (...) As dietas son miserentas, con 600 pesetas temos que almorzar, xantar, cear e pagar a pensión (...)

–mozo- Temos que levantar pesos de até 60 ou 70 Kg. Cando o máximo que marca a Lei son 30, o traballo de 7 ou 8 homes facémolo 2 ou 3 (...)

–administrativo- sabemos a que hora entramos porén nunca a de saída, mesmo nos obrigan a descargar”.

 A táboa reivindicativa presentada pedía: 30.000 pesetas de salario mínimo para os condutores; axudas de custo de 1.500 pesetas para viaxar polo Estado español e 2.500 para o exterior; tres pagas extraordinarias de 30 días; trinta días de vacacións; xornada laboral de 44 horas, IRTP a cargo da empresa... O sector do transporte abranguía a uns 4.500 traballadores/as e unhas 600 empresas. Os intentos de negociación fracasaron. Non puideron falar co delegado do Sindicato Vertical (CSN), o día antes do inicio da folga, e tiveron que facelo co director de Asuntos Sociais, Corral, que daquela estaba no CNS, no que estaban representados traballadores/as e empresarios/as.

 O día 21 de marzo comezou a folga que se alongou até o 29 do mesmo mes. Os xornais reflectían que o paro atinxiu o primeiro día a 100 autobuses, outros tantos camións e uns 1.000 traballadores/as. Un lugar chave para facer efectiva folga foi a Praza España, en Vigo, onde chegaban miles de obreiros da construción dos concellos dos arredores que despois collían o transporte urbano. Nese punto estaban membros da Comisión Negociadora, así como militantes do SOG tanto do transporte como doutros sectores. Falábase cos condutores, repartíanse panfletos sobre a convocatoria entre os que pasaban polo lugar ou querían viaxar nos buses, en poucas palabras, facíase vulto para que se notase o paro, mentres que a policía andaba detrás de todos nós. De cando en vez pinchábase unha roda e pouco máis. O transporte parou porque as reivindicacións eran xustas, a explotación moita, os ánimos estaban quentes e había un ambiente propicio á mobilización social.

 Sen dúbida a presenza no sector do SOG e o éxito na preparación do paro debeuse en gran medida a Ismael Otero “Clavelitos”, que era traballador do sector e fora despedido de Citroën na folga xeral de 1972, como tantos outros. Tamén tivo un papel destacado Francisco Lores. Nunha asemblea o día 22 uns 400 traballadores/as do sector ratificaban os delegados/as elixidos con anterioridade, estes eran: Francisco Lores; Berta Albino; Ismael Otero; Ramiro Balea; Antonio Garza; Manuel Pérez; Antonio Isla; José Vencouto; Higinio Pérez; José Lago; Benito Álvarez e Juan Quirós.

 Os xornais do 25 de marzo salientan que a folga era xeral no sector, xa que se estendera ao norte da provincia, onde tamén se elixiu unha Comisión, na que CCOO, que decidira apoiar o paro, tería unha maior presenza. A patronal decide presentar “conflito colectivo” mentres que algunhas empresas chegan a acordo cos seus empregados á espera da “decisión arbitral obrigatoria”. O día 29 chégase a un acordo entre as partes, asemade os empresarios aceptan retirar as sancións e non tomar represalias.

 A revista Teima, nº 16, do mes de abril, nun artigo titulado “Folga sobre rodas” pregúntase: que conseguiron os traballadores no paro?, e faise a seguinte contestación: “Aumentos económicos (os salarios incrementáronse nun 42%), melloras no traballo e sobor todo en materia de organización. Esta é a análise dos propios traballadores. As características especiais do sector do transporte, onde a fábrica non existe senón que se espalla en tantos postos de traballo illados como máquinas hai na estrada, fan importante a presenza do movemento obreiro no sector, que estivo en Vigo representado especialmente polo Sindicato Obreiro Galego (SOG), e, en segundo termo polas Comisións Obreiras (...) Foi a primeira grande folga do sector.”

 Esta vaga de fortes loitas obreiras veríase atrancada no futuro polo asinamento polos partidos políticos dos Pactos da Moncloa, coa participación do PCE e o PSOE, que arrastrou a CCOO e UGT, dividindo o movemento obreiro. Este, entre outros aspectos, implicaba unha suba salarial moi por debaixo da inflación, ou sexa, os traballadores/as perdían capacidade adquisitiva. Nestas folgas, sectoriais, na loita labrega, ecolóxica e estudantil, o nacionalismo galego tería a iniciativa, o que lle permitiría andando o tempo converter a CIG na primeira central sindical en Galiza, por número de delegados/as, afiliación e sobre todo capacidade mobilizadora.

 

[Galiza, 22 de marzo de 2022]

https://obloguedemera.wordpress.com/